Giới thiệu về Olive, phần mềm biên tập phim phi tuyến (NLE) mới

Giới thiệu về Olive, phần mềm biên tập phim phi tuyến ( NLE) mới

(Dịch từ: http://libregraphicsworld.org/blog/entry/introducing-olive-new-non-linear-video-editor

Người dịch: Dang-Phuong Pham)

Lời người dịch: Đã hơn ba năm kể từ khi không còn đứng lớp, tôi đã không viết, dịch hoặc học thêm điều gì mới. Hôm nay tôi quyết định dịch bài báo này theo đề nghị của anh Hà. Một là để xem lại kỹ năng đọc, dịch và viết lách của mình như thế nào. Hai là thử khả năng tự học / tìm hiểu của mình còn được mấy phần - vì ngành đồ họa nói chung và biên tập phim nói riêng không thuộc lĩnh vực chuyên môn của tôi. Rất nhiều thuật ngữ chuyên ngành tôi phải tra cứu và để lại ở dạng footnote rất nhiều. Ba là trước khi dịch, tôi có trao đổi với tác giả và được anh ấy nhắc nhở rằng bài này đã viết hơn nữa năm và hiện nay Olive-Editor đã “”trưởng thành hơn rất nhiều” (Nguyên văn: “Just one word of warning: Olive has become more mature since I posted that article half a year ago”), anh ấy cũng nói thêm rằng có thể anh ấy sẽ phải viết thêm một bài báo khác sớm. Chắc chắn bản dịch này còn nhiều sai sót, hy vọng mọi người xem và góp ý. Nói theo ngôn ngữ mạng xã hội là tôi đang cần gạch xây nhà, các bạn cho càng nhiều càng tốt, chỉ lưu ý rằng tôi chỉ cần gạch bông, gạch men chứ không cần xà bần, ngói vụn. Cám ơn các bạn đã xem.

Chỉ vài ngày sau khi đăng câu chuyện về tính bền vững của các trình biên tập phim phi tuyến miễn phí (sustainability of free/libre non-linear video editors), tôi đã bắt gặp một dự án mới gọi là Olive (Windows, MacOS, Linux) MattKC. Không thiếu các phần mềm biên tập phim phi tuyến hiện có để lựa chọn, nhưng đây là lý do tôi nghĩ rằng nó - Olive - đáng để xem xét.

Trước hết, phải thừa nhận rằng tôi đã từng hoài nghi về Olive. Bởi tôi biết rằng để làm ra một phần mềm biên tập phim có thể sử dụng được phải mất rất nhiều năm. Sự hoài nghi trong tôi càng tăng lên gấp bội vì Matt nhắm đến phân khúc khách hàng là những người dùng chuyên nghiệp - Anh ấy đã đề cập đến một vài sản phẩm thương mại - và đó là một bước đi táo bạo.

Thực tâm mà nói, sẽ không ai phán xét bạn nếu bạn cung cấp một bộ tính năng cơ bản (feature set) và nhắm đến nhóm người dùng iMovie. OpenShot đã làm như thế, và trên cơ sở những người dùng đó, đó là một phần mềm tuyệt vời. Tôi đã nghe nhiều lời than phiền từ các bậc phụ huynh về các phần mềm biên tập phim khác trong khi khen Jonathan Thomas về dự án của anh ta do con của họ nắm được những điều cơ bản khi sử dụng OpenShot ngay lập tức, và có thể hoàn thành các dự án ở trường một cách dễ dàng.

Tuy nhiên, ngay khi bạn cố gắng cung cấp một ứng dụng ở mức chuyên nghiệp (hoặc thậm chí là với số đông) thì mọi tính năng còn thiếu hoặc chưa hoàn tất hay hoạt động không chính xác - như trong những ứng dụng khác - là vấn đề chính không nên bị bỏ qua.

Cách tôi dùng các phần mềm biên tập phim rất đơn giản: một vài đoạn intro/outro với các hoạt hình cơ bản, những đoạn chuyển cảnh / chuyển bài hát (crossfades), cắt hoặc xuất (phim/âm thanh). Tôi không sử dụng phân loại màu do đó không dùng đến các tính năng như 3D LUT hoặc ASC CDL (cả hai đều còn thiếu ở Olive), và tôi cũng không ghi lại những pha nguy hiểm điên rồ mình tự làm và do vậy tôi cũng không cần tính năng chống rung (stabilization) (Olive xây dựng với libvidstab, song dường như chưa dùng đến nó).

Vì vậy, tôi mong đợi một phần mềm biên tập phim (NLE) ổn định, cung cấp các công cụ cắt hợp lý, các hiệu ứng hoạt hình đặc biệt (FX Animation) cơ bản, snapping giữa các clip (đoạn phim ngắn) và xuất file tốt. Tôi thậm chí không mong đợi một phần mềm biên tập phim có khả năng xử lý âm thanh cao cấp vì tôi đang sử dụng Ardour (một phần mềm xử lý âm thanh kỹ thuật số - ND) để làm điều đó (Một số người có thể cười vì điều này).

Để biết được rằng Olive có thể đáp ứng nhu cầu của tôi không, tôi đã chỉ thử xây dựng một dự án đơn giản với một vài clip giới thiệu với hoạt hình cơ bản, một số bản ghi âm, âm thanh. Và đây là những gì tôi đã tìm ra.

Điểm tốt

Olive hướng đến người dùng, những ai dựa vào các phím tắt: cho tất cả các công cụ chỉnh sửa và các tác vụ chung đều có chúng và bạn có thể cấu hình các phím tắt của riêng mình (UI để có thể làm được nhiều việc hơn). Điều này là tuyệt vời bởi vì nó có khả năng tăng cường năng suất rất lớn.

Đối với phân đoạn (sequence) intro/outro, nó có các trình sinh (generators) màu và tiêu đề nhất quán. Để cắt, nó có các công cụ như Razor, Ripple, Slide và Slip.

Tính năng snapping thì tuyệt vời: Hoàn toàn được trực quan hóa một cách rõ ràng, và nó chỉ hoạt động giữa các đoạn phim (clips), playhead line và marker (xem hình ở bên dưới)

Bạn cần tính năng ảnh trong ảnh (Picture in picture), không thành vấn đề, đặt một video clip trên timeline, kế tiếp thu nhỏ xuống và đi chuyển đến nơi bạn muốn (thậm chí bạn có thể thực hiện trên bản preview). Bạn muốn đặt hai video clip kề bên nhau, đơn giản bạn chỉ cần sử dụng hiệu ứng clip.

Hơn thế nữa, các hiệu ứng được tăng tốc chủ yếu bởi bộ gia tốc phần cứng (hardware-accelerated - GLSL) khi khả dụng và các thuộc tính hoạt hình (animation properties) và bạn có thể chuyển đổi giữa phép nội suy tuyến tính (linear interpolation) với phép nội suy mượt (?) (smooth interpolation) mặc dù chưa có F-Curves…

Olive cũng hỗ trợ các định dạng hình ảnh như JPEG hay PNG… Nếu bạn muốn làm watermark cho các clip của mình, bạn cứ thực hiện mà mà không suy nghĩ :slight_smile: Nhập tên file ảnh của bạn ở dạng PNG và đặt nó lên trên tất cả video clip, kênh alpha (alpha channel) sẽ tự động xử lý các việc còn lại :slight_smile: Bạn cũng có thể kiểm soát mức độ mờ (opacity) của ảnh và chọn trong các chế độ sau: Normal - bình thường, Overlay - lớp phủ, Screen - hiển thị, Multiply - gấp bội.

Điểm tệ

Olive đã đặt tên cho những markers (điểm đánh dấu tôi thấy giống như cách tôi đang sử dụng để hoạch định / cấu trúc cho video, nhưng tính năng này có phần hạn chế. Về cơ bản, bạn tạo marker trên thước, bạn đặt tên cho nó và sẽ không gặp lại nó nữa - vì nó không hiển thị trên thước. Bạn có thể di chuyển nó, sau đó bạn có thể snapping clip đó, và đó là tất cả những gì bạn có thể làm lúc này.

Mặc dù không phải luôn luôn bị crash, tôi đã găp 4-5 lần trong tổng thể 8 giờ sử dụng. Dù có chút nhàm chán, bực bội, và do hiện nay chương trình đang ở phiên bản alpha (bản thử nghiệm nội bộ), điều này không phải là quá tệ. Hơn nữa, nó - Olive - có chức năng tự động lưu và phục hồi sự cố, mặc dù trong hai lần tôi thử dùng nó, nó lỗi một lần. Rất tiếc.

Sự xấu xí

Còn nhiều thứ còn thiếu, rất nhiều, từ cơ bản đến nâng cao. Dù vậy, điều này là bình thường với một sản phẩm đang ở phiên bản alpha mới chỉ chưa đầy một năm phát triển.

Proxies: Olive chưa thực hiện tính năng này. Với proxy, rất nhiều tính năng của ứng dụng tận dụng được Hardware-Accelerated. Đây cũng không phải là vấn đề lớn lao đối với những dự án nhỏ, tuy nhiên, bạn sẽ rất cần đến nó - proxy - trong những dự án lớn. Matt nói rằng anh ấy đang thiết kế hỗ trợ proxy vào lúc này.

Thumbnails cho video clips: Trong khi bạn có thể đặt tên cho các file bất kỳ theo cách mà con người có thể được đọc một cách gợi nhớ, thì với tên một file video được quay bởi máy quay (video recorder) có tên như một chuỗi ký tự vô hồn chẳng hạn MVI_2056.mov sẽ rất cần một hình ảnh gợi nhớ cho mỗi video. Thật đáng tiếc, tính năng này chưa có ở Olive, nó đang nằm ở mục yêu cầu tính năng (Pull request) (trên Github - Người dịch)

Kết xuất FX (FX rendering) đáng tin cậy: hầu hết các hiệu ứng trong màn hình video hoạt động tốt, tuy nhiên kết xuất mờ (rendering of blur) thì thật sự tệ, ít nhất là trên Intel 620 của tôi: Bug report filed. Lỗi đã được xác nhận.

Điều đó cho thấy rằng, các báo cáo (report) của tôi cho Matt sẽ được xử lý rất nhanh.

Cuối cùng

Ở giai đoạn phát triển còn rất sớm này, ở Olive chưa có bất kỳ điểm mới nào so với các trình biên tập phim khác. Vài chỗ giao diện còn khá sơ khai, đơn giản như chỗ các tính năng sẽ được hiển thị cuối cùng (tôi có thể thấy điều này rõ ràng hơn ở mục masks and audio recording)

Olive cũng không phụ thuộc vào bất kỳ nền tảng nào được thiết lập, ví dụ như MLT, và nếu mắt nhắm mắt mở đọc code, dường như nó không có đặc thù, điều này có thể là yếu tố hạn chế phát triển trong tương lai.

Trong một cuộc trò chuyện, Matt đã xác nhận rằng các tính năng định hướng chuyên nghiệp như CDL, hỗ trợ rec2020, hỗ trợ bề mặt điều khiển (control surfaces), v.v … đều là các tính năng được xác nhận và lên kế hoạch (cho việc phát triển - Người dịch). Anh ấy cũng đề cập rằng anh ấy hiện đang tập trung vào những thứ như mặt nạ (Mask), hiệu ứng (Effects), chất ổn định (Stabilizers), mà theo anh, có thể sẽ phục vụ đại chúng cho các nhà làm phim độc lập và các YouTubers.

Bạn cũng có thể dễ dàng phản bác dự án (nếu đó là công việc bạn làm) bằng cách nói rằng bạn có thể nhận được cùng và nhiều hơn thế (các tính năng) từ Kdenlive hay FlowBlade hoặc bất kỳ một ứng dụng biên tập video (NLE) nào khác.

Một chút đồng cảm với Darktable - ứng dụng mã nguồn mở về nhiếp ảnh, khi vào năm 2009, trước cả khi phiên bản 0.2 - phiên bản công khai đầu tiên - ra mắt, Darktable chỉ có một cơ sở mã nhỏ, tính năng nghèo nàn, một số trong đó bị xem như thảm họa, nhưng vào lúc ấy, bạn vẫn có thể nhập vào các file thô (raw files), thực hiện các chỉnh sửa cơ bản, và xuất ra các file với các định dạng mà bạn có thể với một trình sửa ảnh khác như GIMP chẳng hạn để chỉnh sửa thêm. Trông giống như nó được thiết kế để hoàn thành công việc ngay thuở ban đầu. Đó là ấn tượng mà Olive mang lại cho tôi vào lúc này.

Nếu bạn quan tâm đến việc thử nó trong lần đầu tiên, tôi khuyến nghị bạn build (biên dịch từ source code thành ứng dụng sử dụng được - Người dịch) nó từ source code (mã nguồn) thay vì sử dụng bản dựng chính thức từ cuối 11/2018. Nhờ vào hiệu ứng cơ bản thấp, Matt đang thêm vào nhiều công cụ mới cũng như sửa (fixing) các công cụ tệ (bad) đủ nhanh cho bạn có thể sử dụng các bản dựng (build) từ Git. Cùng lúc đó, bạn hãy thử nghiệm trên các bản alpha để đảm bảo rằng bạn có thể sử dụng được các tính năng mới nhất.

Chỉnh sửa: việc phát triển các công cụ mới đã chuyển sang nhánh chính (master brand) - (trên Github - Người dịch) sau khi bài báo này được đăng.

Ồ, Matt đang kêu gọi quyên góp, và nếu bạn thích Olive vừa đủ, ban biết bạn nên làm gì

6 Likes